Strona główna
Powrót do bazy wiedzy

RAPORT NKGB z dn. 28.08.1944



picture

Raport szczegółowy o zagrożeniu rejonów zachodnich obwodów Białoruskiej SRS przez polskie nacjonalistyczne bandy powstańcze. Stan na 28 VIII 1944 r.

Rejony zachodnich obwodów BSRR zargrożone są przez polskie nacjonalistyczne formacje band powstańczych.

Szczególnie zagrożone tymi formacjami są: lidzki, raduński, woronowski [sic - werenowski], iwski, juraciski, wołożyński, iwieniecki, żołudzki, wasiliski i mostowski rejony Baranowickiego Obwodu [obłasti]; skidelski i sopoćkiński rejony Grodzieńskiego Obwodu. [...] Od czasu oswobodzenia tych rejonów zod niemiecko - faszystowskich zaborców przez oddziały Armii Czerwonej, przeprowadziliśmy działania bojowe przeciw polskim i ukraińskim bandyckim grupom jak następuje:

19 sierpnia w pobliżu wsi Poddubicze i Borowe w rejonie raduńskim Litewskiej SRR graniczących z rejonem raduńskim obwodu baranowickiego, oddziały Wojsk Wewnetrznych okręgu białoruskiego pod dowództwem komendanta wojskowego majora Kurdiukowa wraz z przydzielonymi mu pracownikami operacyjnymi Naczelnika Raduńskiego Rejonowego Oddziału NKWD Czikina i operacyjnymi pracownikami Narkomata [Ministerstwa?] Wewnętrznych Spraw SRS majora bezpieczeństwa państwowego Mindlina i pplk. Jefimowa, przeprowadzono operację bojową w celu okrążenia i zniszczenia dwóch polskich grup bandyckich pod dowództwem majora „Jaremy” [Czesław Dębicki] i kapitana „Bustromiaka” [Bolesław Wasilewski] o ogólnym stanie do 150 ludzi.

W rezultacie 2-godzinnej walki zabito 41 bandytów [sic], wzięto do niewoli 7, w tym 1 kaprala, 1 starszego podoficera, 1 starszego strzelca, 1 sanitariusza. Wzięto następujące zdobycze: 3 ręczne karabiny maszynowe, 5 pistoletów maszynowych [automatów], 1 rewolwer, 2 karabiny, 6 granatów.Ponadto w wyniku ostrzału podpalono magazyn zaopatrzeniowy bandy.

Nasze straty: poległ w wyniku przypadkowego strarzału z uszkodzonego automatu - 1, rannych - 4. Opróćz tego, w czasie walki banda do niewoli 1 żołnierza, który znajdował się u nich przez kilka godzin i po jednym dniu został zwolniony. Banda zabrała mu mundur i dokumenty.

Banda pod dowództwem kpt. „Bustromiaka” korzystając z silnego zamglenia przeniknęła poprzez stanowiska bojowe naszych oddziałów i poszła w kierunku wsi Surkonty rejonu raduńskiego. 21 sierpnia br. została przeprowadzona powtórna operacja dla zniszczenia tej bandy. W wyniku walki trwającej 5 godzin zabito 53 bandytów [sic], wzięto do niewoli [...]. Wśród trupów zabitych zostało rozpoznanych przez wziętą do niewoli uczestniczke tej bandy Kolendo Eleonorę 6 oficerów: major „Kotwicz” - dowódca polskiego bandyckiego powstań-czego zgrupowania lidzkiego okręgu, porucznik „Jary”, komendant batalionu kapitan „Saw-czyk” [?], rotmistrz „Ostroga”, podporucznik „Wilk” i 6 młodszych oficerów [podchorążych ? - red.].

Banda w czasie boju wykazywała aktywną postawę. Do czasu nadejścia posiłków z RPG […], przechodziła do kontrataków. Będąc uzbrojona w znacznej części w broń maszynową, ostrzeliwała nasze pododdziały zmasowanym ogniem broni maszynowej, w następstwie czego podczas tej operacji ponieśliśmy znaczne straty: 18 zabitych, w tej liczbie komendanta 2 kompanii 32 zmechanizowanego pułku strzeleckiego młodszy lejtnant Korniejko, zastępca naczelnika raduńskiego R[ejonowego] O[ddziału] NKWD d/s milicji tow. Bleskin, 2 sierżan-tów i 14 szeregowych.

Wzięto następującą zdobycz: ręcznych karabinów maszynowych - 6, automatów - 3, karabinów - 22, rewolwerów - 14, granatów - 10, różnych naboi - 780 [sztuk]. Oprócz tego zdobyto dokumenty sztabowe, pieczęcie, dokumenty osobiste 32 zabitych i maszynę do pisa-nia. W ten sposób ta grupa bandycka w sile około 60 ludzi została całkowicie zlikwidowana, jednak wśród zabitych nie rozpoznano jej dowódcy kapitana „Bustromiaka” podczas identyfikacji trupów. […]